Op 3 december 2021 bestond serviceflat Noordwijk precies vijftig jaar. Deze mijlpaal kon niet gevierd worden. Maar de in het leven geroepen werkgroep jubileum 50 jaar Noordwijk wilde er toch aandacht aan besteden.

´Een half jaar geleden kwamen we op het idee om het jubileum met iedereen te vieren´, vertelt Martin van der Kooij, namens de werkgroep. ´Met een receptie, waarbij ook mensen van buitenaf welkom waren. Door de wispelturigheid van het coronavirus hebben we dat idee laten varen. En dat was wel jammer, want bij de receptie wilden we ook acteurs erbij betrekken die het geslacht Hesselink (deze familie loopt als een rode draad door de historie van Noordwijk) speelden en met een bus dan zouden aankomen en dan zien wat er veranderd is.´ Het theatrale gedeelte komt er voorlopig niet, maar er is wel een historisch boekje van de grond gekomen. De geschiedenis aan de hand van verhalen van mensen die Noordwijk hebben meegemaakt. De naastgelegen boerderij, ooit van Willem Snijder en waar nu Janna Kalk nog steeds woont, hoorde vroeger bij Villa Noordwijk, die in 1911 werd gebouwd. De naam Noordwijk (voor die tijd heette het Postwijck) is ontleend aan het landgoed. Janna en haar zuster Marchien zijn er geboren en getogen. Marchien kan zich ´barones´ Alida Hesselink en haar man Dirk nog zo voor de geest halen, vertelt ze in het boekje ´50 jaar Noordwijk´. ´Hij liep over de laan en sloeg voor de grap met het gebogen handvat van de wandelstok om je nek. Dat is me als kind altijd bijgebleven. ´ Max Kloos was de laatste telg uit het geslacht Hesselink die er woonde. De familie Hesselink speelde dus een voorname rol bij Noordwijk. De adellijke familie bezat meerdere panden in de buurt.

Broederschap

De villa kwam in 1956 in handen van het Doopsgezinde broederschap, die er een hotel en conferentieoord wilden vestigen. Die opzet is nooit een succes gebleken. In 1969 werd de villa door brand verwoest. Alleen de loofhut is overeind gebleven en staat er nog steeds. In de loofhut werden kerkdiensten gehouden. Tevens kreeg een stichting voor jeugdwerk er een plaats. Maar dat liep uit de hand. Doordat jongeren voor overlast zorgden is de hut in 1976 aan de vereniging van flatbewoners verkocht. In 2003 overleed Sneef Snaxs, de laatste telg van de Hesselinks. Zijn pachters konden de boerderijen tegen een redelijke prijs kopen en kregen soms een aandenken uit de erfenis. Zo kreeg receptiemedewerkster Maria Terwal twee oorbelletjes die ze droeg toen ze in 2017 op sollicitatiegesprek ging in Noordwijk. Niemand wist dat ze iets van het geslacht Hesselink bij zich droeg. Maria kreeg de baan en zo had ze de Hesselinks op deze manier weer teruggebracht op historische grond.

Welgesteld

Noordwijk stond bekend om de welgestelde bewoners. Er is in die vijftig jaar veel veranderd. Van der Kooij: ‘Vroeger had je speciale etensluikjes, waar het personeel de pannetjes met maaltijd indeden. Sommige bewoners hadden nogal wat noten op zang en als het eten hen niet beviel lieten ze dat merken. Dan werd het eten op de gang gegooid. Er was sociale controle. Wanneer bij het ophalen bleek dat een pannetje onaangeroerd was seinde het keukenpersoneel de directrice in en werd gekeken wat er aan de hand was met diegene.’ Het begrip serviceflat is achterhaald. Het werd gedragen door drie pijlers: een centrale keuken en schoonmaakdienst en interne zorg. De twee eerstgenoemde services zijn al weg, de interne zorg is op zijn retour. In januari is bijvoorbeeld de alarmzorg eraf gegaan. ‘Je had de zogeheten ‘slaapwacht’. Mensen konden op hun kamer op een bel drukken, waarna er meteen iemand kwam. Dat kan niet meer uit. Er werd steeds minder beroep op gedaan doordat mensen minder ziek werden.
Tijden veranderen. Vroeger was er een bepaalde hiërarchie. Zo droegen de heren tijdens de Nieuwjaarsreceptie steevast een smoking en gingen dames in galakleding. Personeelsleden hielden hun uniform aan, stonden langs de kant en waren er alleen om te serveren. Aan het eind van de feestelijkheden mochten ze ook iets nuttigen van de hapjes. Van die gewoonte is weinig meer over. Maar nog altijd kunnen mensen je niet bij de voornaam noemen, dat is er zo ingeslepen, dat zal altijd zo blijven.’

Noordwijk (de flat bestaat uit 85 appartementen die allemaal bezet zijn) buigt zich momenteel over de toekomst, de komende vijftig jaar. ‘We zullen praten over een schone lei qua voorzieningen en stellen de vraag: waarvoor willen we personeel inhuren? Momenteel is het speerpunt het gebouw en de duurzaamheid daarvan. Het plan is om de kozijnen te vervangen. Dat is een grote klus.’ Wat betreft het 50-jarig bestaan, in de tuin hangt een spandoek, waarbij gewezen wordt op het jubileum. Er is dan wel geen feest geweest, voor de bewoners was er wel een traktatie in de vorm van het boekje en streekproducten uit Drenthe en Groningen, omdat Noordwijk dichtbij de provinciegrens ligt. In tegenstelling tot vroeger deelde het personeel mee in de feestvreugde.

Groepsfoto: De verhalenvertellers van Noordwijk. Van Links naar rechts; Lucia Bakker, Janna Kalk, Carjola Massink, Jannie Martijn. Zittend: Martin van der Kooij en Paul de Groot

Foto: Martin van der Kooij