Voor de feestdagen hielden boeren uit Yde en De Punt een verrassende actie. Bewoners werden getrakteerd op ingrediënten voor de hutspot. De spontane actie kreeg enorme bijval. Het was een eenmalige actie. Maar de boeren proberen hun vaak ten onrechte bekritiseerde sector een positieve uitstraling te geven.

We spreken af bij het boerenbedrijf van Jan van Dijken, aan de Groningerstraat.  ‘De ‘kerstvrouwen’ zijn er om tien uur. ‘ Met de kerstvrouwen worden de dames bedoeld die meehielpen met de buitengewoon succesvolle hutspotactie. Jan van Dijken houdt zich tijdens het interview op de achtergrond. Aan tafel Willemijn van Dijken, de dochter van Jan. Ze wordt bijgestaan door Antrea Hogen Esch en Hanneke Ton. Antrea zit bij haar vader in de maatschap.  ‘Ik ben de achtste generatie. Het bedrijf zat altijd op dezelfde plek, aan de Brink in Yde. ‘ Het agrarische bedrijf telt honderdveertig melkkoeien. Hanneke is boerin aan de Ydermade.  ‘Wij zijn import. Mijn man en ik hebben het bedrijf in 1995 overgenomen van zijn ouders. We hebben 75 melkkoeien. ‘ Willemijn heeft de laptop open staan.  ‘Ik sta wel op de loonlijst. Maar ik heb vier dagen in de week een kantoorbaan, de overige uren werk ik als boerin. Ik heb de intentie om het boerenbedrijf van mijn ouders op den duur over te nemen. Het is prima te combineren. Met mijn kantoorfunctie kan ik heel flexibel zijn. Aan de Kanaaldijk hadden we eerder een melkveebedrijf. Hier hebben we nu alleen opfok van jongvee en een gedeelte akkerbouw. ‘ De boerinnen zijn enthousiast over hun vakgebied.  ‘Je kunt zelf de dag indelen. En het buitenleven spreekt mij aan ‘, meent Hanneke Ton.

Problemen

Boeren snappen de hedendaagse problemen. Zoals het klimaat.  ‘Daar sluiten we ons de ogen niet voor ‘, komt Jan er even tussendoor.  ‘Boeren zetten zich ook maximaal in voor het klimaat. Al moet het wel haalbaar zijn en betaalbaar. De natuur is gemaakt door de mens en een boer is een goede beheerder van het buitengebied. Er moet evenwicht zijn tussen landbouw en natuur. We moeten er niet in doorslaan. Feit is dat er steeds meer mensen komen en die moeten gevoed worden. ‘ En dan het stikstofprobleem. 46 procent van de uitstoot van de stikstof komt van de landbouw.  ‘Maar gewassen nemen ook stikstof op. Die procenten worden er niet vanaf gehaald ‘, zegt Hanneke. Willemijn:  ‘er wordt gewezen naar de boerensector, maar als je het dan over vliegtuigen hebt dan raak je heel Nederland. Het is maar net wat men wil zien. Hanneke weer:  ‘door de lockdown was de lucht een stuk schoner. Het voelt oneerlijk. ‘

Vrijheid

De hedendaagse agrariër staat midden in de maatschappij. Naast de vrijheid (de mogelijkheid om op vakantie te gaan is er doordat personeel het werk kan overnemen) is er de dagelijkse verplichting van het verzorgen van de dieren. Maar ook daar is een bepaalde vrijheid in. Om de twaalf uur koeien melken, dat is wel een vereiste. De boeren van tegenwoordig kunnen het vee beter controleren op hun gezondheid, vindt Willemijn.  ‘Er wordt veel onderzoek gedaan. Er is minder sterfte onder dieren. Neem de stalinrichting, die is prettiger voor de koeien dan eerder. ‘ Hanneke gaat daar specifieker op in.  ‘25 jaar geleden werden de ‘koematrassen’ geïntroduceerd. Comfortabel, om op te liggen. Dat was geweldig. Maar het bleek dat ze niet zo’n lange levensduur hadden. Daarna gingen we over op ‘diepstrooiselboksen.’ Deze boksen werken fijner. Het levert bijvoorbeeld geen letsel op voor de beesten. ‘ Door ruimere stallen en ventilatie, leven de dieren gezonder. Antrea:  ‘als de koe het goed heeft produceert het dier meer. Koe blij, boer blij. ‘ Hanneke:  ‘je moet een koe in optimale conditie houden, behandelen als een topsporter. ‘ Steeds komen er nieuwe ontwikkelingen.  ‘Dat is het mooie aan boer zijn, dat we meegaan met de tijd ‘, zegt Antrea. Maar bovenal staat de gezondheid van de dieren voorop. Het mooiste is natuurlijk koeien in de wei. Maar de extreme, steeds veranderende weersomstandigheden, zijn niet zo bevorderlijk.  ‘Koeien zijn wat dat betreft net autisten; ze hebben moeite met veranderingen, zeker als ze onverwachts komen. Daardoor gedijen ze prima binnen. In de stal is alles hetzelfde en we kunnen bijvoorbeeld de temperatuur regelen. ‘ Voor de foto gaan we de stal in bij het bedrijf Van Dijken. Met zichtbaar plezier en enthousiasme tonen ze hun werkzaamheden. Tevreden aanschouwd door de koeien. Boeren, het zijn bovenal dierenliefhebbers.