De plek waar binnenkort asielzoekers gehuisvest zullen worden en later een Knarrenhof gerealiseerd wordt, was eerder het onderkomen van de Bladergroenschool. De school zou in 1999 al afgebroken worden, maar staat er om onbegrijpelijke reden nog steeds. De Bladergroenschool zelf bestaat nog steeds, in Groningen.

“Tweehonderd asielzoekers? Waar zet je die neer dan?”, vragen Siebe en Grietje Diertens zich daadwerkelijk af. Zij kunnen het weten, want beiden hebben jarenlang gewerkt in de school, waar vroeger honderd leerlingen zaten en dertig personeelsleden. De uit Amsterdam afkomstige Professor Wilhelmina Bladergroen gaf aanvankelijk les in Haren, maar omdat de gebouwen daar te klein waren, werd verhuisd naar Eelde. Aanvankelijk werd de toenmalige leegstaande Wolfhornschool betrokken, waar voorheen Rotterdamse vakantiekinderen inzaten en toen de Rijksluchtvaartschool naar Eelde kwam werden staf en leerlingen van de RLS hier ondergebracht. Na negen jaar Wolfhorn kwam het speciale onderwijs in het pand aan de Bähler Boermalaan. Naast een reclamebord van bouwbedrijf Roona uit Peize en Donderen stond een bord met niet alleen de naam van de Bladergroenschool, maar in kleine letters stond eronder ‘de conciërge woont naast de school’. Het was de latere bungalow van Siebe en Grietje Diertens. Siebe was melkboer in Leek en zou vervolgens gaan werken in een supermarkt in Enschede. Totdat een betere betrekking in beeld kwam. Er werd een echtpaar gevraagd voor de Bladergroenschool. “Maar we waren niet de eerste keus. Er reageerden driehonderd mensen op de vacature. Men wilde mensen uit het dorp. Maar ze hadden allerlei bezwaren over de woning. De sollicitatiecommissie was het zat en keek vervolgens naar kandidaten van buiten de regio. We waren dolblij. Het was altijd erg plezierig werken. We hadden veel vrijheid.” Grietje was schoonmaker, zorgde voor de koffie en deed baliewerk.” Siebe ging op zijn manier met de vrijheid om. In de school werkten tal van hulpverleners, waaronder een schoolarts, die lichamelijke problemen had. “Ze kwam op de scootmobiel die de hele dag in de school bleef staan.” De immer vindingrijke Siebe gebruikte het voortuig zelf ook. Voor als er tafels vervoerd moesten worden bijvoorbeeld.

sollicitanten

Wanneer ze over de Bladergroenperiode (sinds 1964 in Paterswolde) praten komt alles weer boven. De anekdotes vliegen over tafel. Als dan ook vroegere leerkracht Martha Veldkamp aanschuift is het feest compleet. “Ik ben in 1983 in het dorp komen wonen. Er werd een inval-leerkacht gevraagd. Ik kon direct wel komen van adjunct-directeur Henk Kuipers.” Dat ging haar te snel. “Laat eerst de andere sollicitanten maar komen zei ik. Maar er waren niet meer kandidaten. Ik had meteen veel werk, door zwangerschappen en ziektegevallen. Ik zat in een van de mooiste lokalen, compleet met tuintje. Het was een nationaal bekende school; een Pedologisch Instituut (PI), die connectie had met de universiteit, waardoor er ook mogelijkheden waren voor onderzoeken. Professor Bladergroen bezocht de school zelf ook regelmatig. Ze had een kamer boven de gymzaal waar ze een doorkijkraam had om de kinderen te observeren. Het was een luxe school.” Wat heet. In de school bevond zich zelfs een vijver met goudvissen en schildpadden. Dat is nu niet meer voor te stellen. Maar die luxe had ook een kostenplaatje, zoals het onderhoud. Siebe: “Er kwam dan vaak een man die vanaf het dak het gebouw controleerde voor een onderhoudsplan. Maar daar kwam niks van terecht. Er was geen geld voor. Ik herinner me nog dat er vocht tussen het plafond zat. De gaten die erin zaten moesten dicht anders zouden we geen subsidie krijgen.” Siebe kocht vervolgens tweehonderd kurken die erin pasten en de subsidie was rond. Siebe heeft later zelfs het gebouw nog gered na een brand die ontstond in de pottenbakkersoven. “De leraar liet deze oven ’s avonds aan staan. Een schoonmaker zette de prullenbak op de oven, waarna de zaak begon te branden.” Siebe bedacht zich niet en vloog op sokken en met een brandblusser naar de school en voorkwam het ergste. De kinderen die uit alle windstreken naar Paterswolde kwamen waren leerlingen die speciale aandacht nodig hadden. “Ouders waren altijd heel dankbaar”, weet het drietal. “Iedere medewerker kreeg bloemen of vaak een extraatje.” De kinderen werden goed verzorgd. Als ze het brood vergeten waren konden ze altijd terecht bij Grietje thuis. Siebe stond bekend om de chocolademelk en pennywafels die hij meenam voor het schaatsen op het Frieseveen. Onderweg werd hij een keer aangehouden door de boswachter die om een vergunning vroeg. De man werd omgekocht met een pennywafel en chocomelk. Het waren niet alleen de Bladergroenschoolkinderen die gek waren op deze lekkernij, soms aten leerlingen van de Menso Altingschool mee. Het kon allemaal in die tijd. Zo raakte er ook een keer een kind kwijt. Henk Kuipers vond het kind in het dorp. Terug in school kwam de politie verhaal halen. Ze dachten aan een ontvoering.
fusie

In 1999 was er sprake van fusie met de Van Andelschool. “Het was een opgedrongen fusie”, vond Siebe. De Van Andelschool kon wel samen verder in Paterswolde was de gedachte. “De gemeente Tynaarlo wilde niks voor ons doen. De school moest verhuizen naar de stad. En wij moesten met alle geweld uit de bungalow. De school en de woning zouden worden gesloopt, maar dat is nooit gebeurd. In allerijl gingen we op zoek naar een woning. We hadden Peize op het oog, tegelijkertijd stond in Dorpsklanken het huis in Eelde te koop. We hebben de wethouder gebeld en binnen een week was het rond. In de vroegere conciergewoning heeft nog jarenlang een ander persoon gewoond, tegenwoordig zit er een antikraakbeweging in. En de Bladergroenschool? Die leeft voort in de stad Groningen, waar het onderdeel is van Renn 4. Siebe en Grietje hebben nog jarenlang in de stad gewerkt. De naam Prof. W.G. Bladergroenschool staat in koperen letters geschreven op het gebouw. Tijdens de verhuizing heeft Siebe deze naam meegenomen uit Paterswolde. Siebe en Grietje en ook Martha bewaren zoveel mooie herinneringen aan de tijd. Dozen vol materiaal hebben ze nog. Of het gebouw in Paterswolde nu gesloopt wordt of niet (“voor de asielzoekers erin kunnen moet er wel voor 2 ton verbouwd worden”), de Bladergroenschool leeft nog altijd.

Bladergroen

De school is ontstaan vanuit de privé-praktijk van Professor Wilhelmina Bladergroen, uit Amsterdam. Ze had zelf geen kinderen, maar zette zich haar hele leven in voor kinderen die het moeilijk hadden. Bladergroen was hoogleraar in orthopedagogiek. In 1983 is de school verbonden aan een pedologisch instituut (PI), gevestigd in Groningen. Dit instituut werkte samen met de universiteit Groningen en is gespecialiseerd in de bestudering en behandeling van het kind. De school is een observatie-behandelingsschool voor kinderen van zes tot ongeveer 14 jaar, die niet of nog niet plaatsbaar zijn in het regulier onderwijs. Wilhelmina Bladergroen stierf in 1983.

Tekst en beeld Erik Ebbinge

Foto: Siebe en Grietje Diertens in de oude school, voor het symbolische kunstwerk van Anno Smit: leerlingen eerst als labiele vogels, dan leven ze op en uiteindelijk vliegen ze uit.