In het bestuursakkoord voor de gemeente Tynaarlo van vorig jaar april stond al te lezen dat de bouw van een megasuper in de wijk Ter Borch nog geen gelopen race is. Dit ondanks het feit dat de vorige gemeenteraad in november 2017 met een nipte meerderheid besloot de bouw ervan toe te staan. Wanneer nieuwe ontwikkelingen en zienswijzen daartoe aanleiding zouden geven dan zou het genomen besluit herzien moeten kunnen worden. Afgelopen dinsdag besprak de gemeenteraad de ingebrachte 106 zienswijzen. De coalitiepartijen zagen geen aanleiding om op hun ingenomen standpunt terug te keren. De oppositie dacht daar heel anders over, mede gelet op het grote aantal tegenstanders, de verkeersafwikkeling en economische belangen. Op 7 mei zal mogelijk het eerder genomen besluit terug worden gedraaid. Dan zal de raad zich over het gehele plan uitspreken en zal er bij goedkeuring een omgevingsvergunning afgegeven kunnen worden. De PvdA nam alvast een voorschot op die datum en liet weten tegen de bouw te zullen gaan stemmen. Wanneer de fractie voet bij stuk houdt zullen de rollen in de raad omgedraaid zijn en zal de super met 12 stemmen tegen en 11 vóór van de baan zijn. Het zal er om spannen…

Eelde-Paterswolde-zakelijk: super vooral voor klanten buiten Ter Borch

Dat de supermarkt de gemoederen flink weet de roeren bleek wel uit het recordaantal insprekers op dit agendapunt: maar liefst acht tegenstanders legden uit waarom de winkel in de geplande omvang (3000 m2) er niet moet komen. Overigens lieten de voorstanders zich niet horen. Als eerste richtte een vertegenwoordiger van de winkeliersvereniging Eelde-Paterswolde-Zakelijk (EPZ) zich tot raad en college. EPZ wees erop dat de winkel in Ter Borch de winst vooral moet halen van de klandizie buiten de wijk. Om rendabel te zijn heeft EPZ laten berekenen dat er van buiten Ter Borch minimaal twee ton aan omzet moet worden binnengehaald. En dat terwijl er in de omgeving van de wijk genoeg supermarkten staan waar de boodschappen gehaald kunnen worden. De grootte van de geplande super staat met dit gegeven in schril contrast. EPZ opteert daarom voor een kleine buurtsuper, eventueel aangevuld met een aantal dagwinkels in combinatie met een woonfunctie.

Een waardevolle tip

Mevrouw J. Mommer uit Eelderwolde sloot hierbij aan en kwam nog met een verrassende tip: “Wanneer de supermarkt achterwege blijft hoeft het bestemmingsplan niet gewijzigd te worden. Er kunnen dan alsnog appartementen gebouwd worden. Bij 30 appartementen ontvangt de gemeente twee keer zoveel aan Onroerende Zaakbelasting dan dat de supermarkt jaarlijks gaat opbrengen”

Nut en noodzaak

Bewoner H.C. Croon had zich verdiept in het nut en de noodzaak versus de belasting van de wijk. Hij wees erop dat nut en noodzaak bij wet moeten worden aangetoond en hij was van mening dat dit in onvoldoende mate is gebeurd. Bovendien laten de winkelmogelijkheden buiten de wijk zien dat er van nut én noodzaak geen sprake is: “Er is geen balans!”, sprak hij. De mogelijkheden om vlakbij Ter Borch boodschappen te doen zijn 3 keer zo groot dan het landelijke gemiddelde in vergelijkbare situaties, liet hij de toehoorders weten. “Dat gegeven laat zien dat er geen sprake is van nut en noodzaak en dat het zich niet verhoudt tot een winkeloppervlakte van 2000 m2 en 1000 m2 parkeerruimte!” Een winkel van maximaal 1300 m2 doet volgens hem meer recht aan de realiteit. Dit laatste bleek overigens ook uit een Distributief Planologisch Onderzoek dat in opdracht van de ondernemers in Eelde-Paterswolde werd uitgevoerd bij wijze van second opinion.

Het verkeer

Verder uitten bijna alle insprekers hun zorgen over de afwikkeling van het verkeer bij de te bouwen supermarkt, mede gelet op het feit dat de winkel bij naastliggende scholen wordt gesitueerd. Er is ooit afgesproken dat er maximaal 6000 auto’s per dag langs de scholen mogen rijden. Tellingen hebben uitgewezen dat dit nu al bijna het geval is. Er wordt verwacht dat door de komst van de supermarkt dit aantal fors zal worden overschreden. Ook raadslid Willem van der Meij (GroenLinks) maakte zich zorgen over het verkeer. In het jongste collegevoorstel staat weliswaar dat er ter hoogte van de scholen aanpassingen zullen worden gedaan voor een bedrag van bijna zes ton, maar dat vond van der Meij onvoldoende: door de aanleg van 2 kus- en rijstroken aan de zuidzijde van de Borchsingel zullen kinderen deze drukke weg moeten oversteken, waarschuwde hij.

 

Niet opzij voor dreigement

Verder ergerde van der Meij zich eraan dat de zienswijzen van 80 tegenstanders in onvoldoende mate zijn opgenomen in de zienswijzenota die ter beschikking werd gesteld van de gemeenteraad. Daarnaast had hij zijn twijfels over de rapporten die in de afgelopen jaren zijn uitgebracht: “Er is mee gemanipuleerd…!” Ook was hij slecht te spreken over de druk die vanuit het college op de raad wordt uitgeoefend om in te blijven stemmen met de plannen. In de raadstukken waarschuwen B en W ervoor dat bij het afblazen ervan er forse financiële claims op het bordje van de gemeente zullen worden neergelegd. Van der Meij: “Dit is onjuist.” De fractie van Gemeentebelangen (GB) sloot hier later bij aan. Fractievoorzitter P. van Es; “In de koopovereenkomst is er sprake van een ontsnappingsclausule. Wanneer de gemeenteraad tegen stemt zijn er tussen de gemeente en de projectontwikkelaar géén wederzijdse verplichtingen”. Overigens vond van der Meij (GL) het niet netjes dat de contracten zijn getekend zonder medeweten van de gemeenteraad… Het moge dan ook geen verbazing wekken dat zijn fractie tegen de supermarktplannen is.

Belofte maakt schuld

Ook Leefbaar Tynaarlo ziet de komst van een megawinkel niet zitten. Woordvoerder Jurryt Vellinga wees op het nog bestaande bestemmingsplan waarin wordt voorzien in woningbouw. Door de huizencrisis van enkele jaren geleden werd de bouw van appartementen op de bouwlocatie afgewezen en kwam het supermarktplan als alternatief op tafel. Vellinga attendeerde erop dat de crisis in de woningbouw nu een tegengestelde wending heeft genomen en dat daarom het oude plan opnieuw leven in kan worden geblazen: “De economische voordelen van de supermarkt wegen niet op tegen de huidige krapte op de woningmarkt!” Verder herinnerde hij eraan dat de bewoners van Ter Borch in het verleden een groene en autoluwe wijk in het vooruitzicht was gesteld zonder supermarkt. Vellinga: “Er daar komt nu niks van terecht. Deze gang van zaken verdient geen schoonheidsprijs wanneer we het hebben over een betrouwbare overheid!”

Kraaijenbrink bestaat niet meer

Peter van Es (GB) vond het vreemd dat het raadslid René Kraaijenbrink (Leefbaar Tynaarlo) tijdens de vorige raadsperiode faliekant tegenstander was aangaande de megastore in Ter Borch en dat hij als wethouder in het huidige college de komst van de super juist toejuicht. De reactie van Kraaijenbrink bracht verbazing en hoongelach op de publieke tribune teweeg: “De Kraaijenbrink uit de vorige raadsperiode is weg. Hij bestaat niet meer…” Overigens stelde van Es niet dezelfde vraag aan wethouder Oetra Gopal (GL). Haar partij keerde zich immers vanaf het begin al tegen de komst van de grote super in Ter Borch. De houding van beide wethouders strookt dus niet met die van de bijbehorende raadsfracties. Op zich lijkt dat vreemd, maar als de coalitie koste wat kost heel moet blijven dan doe of laat je wat voor de ‘goede’ zaak.

Eensgezinde coalitie

De coalitiepartijen trokken eensgezind op. Gezinus Pieters (VVD) en zijn fractiegenoten hadden de ingebrachte zienswijzen gelezen en zagen geen aanleiding hun mening omtrent de vestiging van de super te veranderen. Ook Els Kardol (D66) deed dat niet. Wel vond ze dat er meer aandacht in het plan moet komen voor het planten van voldoende bomen en dat de nieuwe winkel energieneutraal moet worden. Dat vond ook Hanneke Wiersema (CDA). Ze toonde zich verder tevreden met de verkeersaanpassingen zoals die in het laatste collegevoorstel worden gedaan. Het college trekt hiervoor 580.000 euro uit. Er komen maatregelen om het langzame verkeer bij de scholen te bevorderen. Ook wordt autoverkeer tussen de parkeerterreinen van de supermarkt en de basisscholen onmogelijk gemaakt. Daarnaast worden het fiets- en voetpad bij de supermarkt verbreed en worden de uitritten aan de Woltsingel en het Zweerdeneiland aangepakt. Ook de ChristenUnie stemt met het collegevoorstel en de genoemde aanpassingen in.

En dan de PvdA

Iedereen zat er op te wachten: als hekkensluiter kreeg de fractie van de PvdA het woord in de eerste termijn van de discussie. Zegsvrouw Anneke Lubbers voelde dat goed aan en sprak richting raad: “U bent natuurlijk benieuwd naar wat wij ervan vinden. Nou, daarin staat u vanavond niet alleen…” En vervolgens gaf ze onomwonden duidelijkheid van zaken: “Wij zullen tegen het plan gaan stemmen. De voorgestelde aanpassingen vinden wij onvoldoende. Er is nog steeds sprake van kruisende verkeersstromen. In het collegevoorstel staat dat de vrachtwagens bij de supermarkt ’s nachts zullen laden en lossen. Dat is een utopie! Daar hebben wij als gemeente geen bemoeienis mee. Verder vinden wij dat er slecht is geluisterd naar de ondernemers in het dorp en in Groningen-Zuid en dat er in onvoldoende mate sprake is van een luisterend oor in de richting van de bewoners. Op de argumenten van de tegenstanders wordt niet ingegaan. Jammer! De geplande super is uit den boze. Een kleinere winkel met appartementen is een veel betere keuze en past beter in het entreegebied van de wijk!” Verder was de PvdA het met Gemeentebelangen en GroenLinks eens: ook deze fractie laat zich niet intimideren door het college met de bewering dat het niet doorgaan van de plannen zal leiden tot forse schadeclaims. Enige tijd geleden verzuchtte voorman Klaas Kuipers van GroenLinks: “We zitten in een trechter en kunnen niet terug…” Die vrees blijkt ongegrond. De hierboven vermelde ontsnappingsclausule in de koopovereenkomst laat de gemeenteraad alle vrijheid om op het eerder genomen besluit de supermarkt toe te staan terug te komen.

 

Aangebrand

Wethouder René Kraaijenbrink toonde zich in zijn reactie op de eerste termijn ronduit korzelig en geërgerd nu de kans bestaat dat de raad terugkomt op het besluit dat in het najaar van 2017 genomen is. Al vier keer eerder sprak de raad over de super in Ter Borch en alle keren hamerde Kraaijenbrink op de financiële schade die zou worden opgelopen bij het niet doorgaan van de plannen. Daardoor ontstond de indruk bij veel raadsleden dat er geen weg meer terug is. Nu blijkt echter dat de raad alle vrijheid heeft een andere keuze te maken, waardoor de ramkoers van het college een halt wordt toegeroepen. Toch probeerde Kraaijenbrink het nog een keer: “Ik weet niet welke financiële gevolgen een andere keuze van de raad zal hebben…” In een reactie op de vraag waarom het raadslid Kraaijenbrink anders dacht dan de wethouder Kraaijenbrink pareerde hij: “Ik voer uit wat u als raad in november 2017 hebt besloten!” Dat biedt hoop voor de toekomst na 7 mei. De kans is aanwezig dat er dan een nieuw opdracht voor het college ligt…

Raad van State.

In een eerste reactie op het verloop van de gehouden raadsvergadering meldde Bernard Sinnema, vertegenwoordiger van projectontwikkelaar V.O.F. Ter Borch dat bij het niet doorgaan van het plan er een gang naar de Raad van State gemaakt zal worden. Als belangrijkste argument om deze procedure succesvol te laten zijn noemt de V.O.F. dat er door het raadsbesluit in 2017 “verwachtingen zijn gewekt”. Mocht de projectontwikkelaar in voorkomend geval deze stap gaan zetten dan is het de vraag of hij in het gelijk wordt gesteld. De genoemde ontsnappingsclausule was van meet af aan bij alle partijen bekend. Met de laatste raadsverkiezingen zijn de kaarten echter opnieuw geschud. Wanneer de raad het genomen besluit niet intrekt zullen bewoners van Ter Borch de gang naar het hoogste rechtsorgaan maken. Al met al zal het nog wel even duren voor de inwoners van Ter Borch in de eigen wijk boodschappen kunnen gaan doen. Na 7 mei weten we meer. Wordt vervolgd.

In de raad van vorige week wekte de oppositie de indruk dat er al een herroepbaar besluit van raad ligt. Dit is juridisch echter niet het geval. Eerder ingenomen standpunten waren slechts onderdeel van de stappen die genomen werden om tot een uiteindelijk besluit te kunnen komen. Een nipte meerderheid opteerde in 2017 weliswaar voor de komst van een supermarkt, maar van een definitief karakter van dit besluit kan pas sprake zijn wanneer het bestemmingsplan is goedgekeurd en er als gevolg daarvan een omgevingsvergunning wordt afgegeven. De tot nu genomen stappen in de gevolgde procedure hebben om die reden géén juridische basis en kunnen daarom niet door betrokken partijen worden aangedragen om naar de Raad van State te stappen onder het mom dat ere ‘verwachtingen zijn gewekt’.