“Ik wil het begrijpen”

Het is 1969. “Hoeveel rondjes heeft de tien kilometer?” Het is een vraag die Hent Hamming nooit weer vergeet. Acht jaar is hij. Schaatsen is ultieme vreugde en hij is kampioen op de korte baan. De familie kijkt op televisie naar het schaatsen wanneer zijn vader deze vraag stelt en vervolgt: “Een rondje is 400 meter, reken maar uit. En als je dat niet weet reken dan maar uit hoeveel 1500 meter is”. Hents vader gaat staan en telt tot tien. Daarna begint het slaan en het schoppen.

IJs. Zo heet de voorstelling die Hamming uit Eelde maakte over de mishandeling door zijn vader en het wegkijken van zijn moeder: “Mijn vader was de beste kinderarts. De buitenwereld vond hem fantastisch”. Afgezet tegen een rij bewonderaars bleven de structurele mishandelingen vooral binnenskamers. De openhartige en kwetsbare aankondiging van IJs zorgden voor landelijke media-aandacht. De drie avonden in Winsinghhof Roden zijn nagenoeg uitverkocht en er lopen al lijntjes om IJs ook in andere plaatsen op de planken te brengen.

“Toen mijn moeder 80 werd vertelde ze dat ze mijn oude lerares was tegengekomen en dat zij zich nog mijn blauwe plekken kon herinneren. Een understatement. Ik was bont en blauw geslagen. Het gesprek dat ik daarover wilde voeren blokkeerde zowel bij mijn moeder als bij mij. Ik had er geen energie meer voor en zei: ik doe niet meer mee”.

Vanaf dat moment ontstaat het idee bij Hamming om een voorstelling te maken over wat er is gebeurd. “De voorstelling was een laatste ultieme poging richting mijn moeder om wederzijdse pijn te voelen”, aldus Hent. Toen zijn moeder vorig jaar overleed besloot hij niet om het project stop te zetten, maar organiseerde een try-out in zijn eigen huiskamer. Zijn zussen kwamen ervoor over uit de Randstad.

IJs geeft ook aanleiding voor de media om de juf die Hents blauwe plekken kan herinneren te bevragen. Waarom zei zij niets? Anoniem geeft zij in Trouw aan dat vader Hamming toch een gerespecteerd arts was en dat je zo iemand ook niet zomaar aansprak. Voor Hent een bevestiging van waar hij al vijftig jaar mee ‘rondhobbelt’, zoals hij het zelf noemt. “Wat maakt het dat iemand niet anders handelt? Tot het moment dat ik het aantal rondjes moest uitrekenen, mijn vader mij bont en blauw sloeg was mijn moeder een veilige haven. Voor mij was dat een keerpunt. Het bleek een schijnveiligheid. Zij keek weg toen het slaan begon. Waarom? Heeft ze ons behoed voor iets grotere excessen? Ik wil het begrijpen. Ik snap dat sommige mensen dat veroordelen, maar voor mij begint het met begrijpen. Dat is iets anders dan goedkeuren”.

De mishandeling van vader Hamming blijft dus niet helemaal onopgemerkt. Een keer moet vader op school komen en krijgt een soort van ‘waarschuwing’. Er verandert niets. En zelfs wanneer de kinderen zelf naar de kinderbescherming gaan, staat vader al op hen te wachten als ze vandaar terug naar huis gaan. Dankzij het charmante karakter van hun vader worden de signalen van de kinderen niet serieus genomen. De mishandeling ging vervolgens gewoon door. “Als wij op onze nagels beten vond mijn vader dat hij ook even mocht bijten”.

Het huwelijk van Hent zijn ouders houdt geen stand. Moeder vlucht in de nacht met alle kinderen. Rechtszaken volgen. En tegen alle verstand in worden de jongens teruggebracht naar vader Hamming, waar de fysieke en geestelijke mishandeling voortduurt. De meiden blijven bij moeder in Midlaren.

Als Hent 16 jaar is vertrekt hij vanuit het enorme huis in Glimmen waar het gezin dan woont. “Ik was klaar voor alles wat er maar kon gebeuren. Ik liep naar mijn vader en heb hem gezegd dat ik ging en hem een hand gegeven. Kennelijk heeft hij aangevoeld dat er geen andere optie was dan eieren voor zijn geld kiezen”. Hent vertrekt met een inboedel die mee kon op de fiets en in de jaren die volgen woont hij anti-kraak en bouwt zijn leven op als succesvol ondernemer in de stad Groningen. Hamming wordt zelf vader en blijft zijn beide ouders bezoeken. “Ik wilde hen niet het contact met hun opa ontzeggen. Mijn broer deed dat anders, wat ik ook heel goed begrijp. Buiten onderlinge sarcastische grapjes hebben we als broers en zussen eigenlijk nooit een gesprek gehad over wat er is gebeurd”. 

Met de openheid van Hent ligt het onderwerp en vooral de gebeurtenissen van toen in de openbaarheid. Het leidt tot enorm veel reacties. Niet alleen lokale en landelijke media zoeken Hent op, zelfs het kindermeisje van toen zocht weer contact.

IJs gebroken?

“Mijn leven is altijd op weg naar de top geweest. Ik was hard voor mezelf. Tijdens een fietstocht van 700 kilometer in de Pyreneeën vroeg ik me af waar ik eigenlijk mee bezig was. Waarom altijd maar door gaan? Waarom zou ik niet mogen opgeven? Ik ben toen afgestapt.

Sommige mensen hebben mij best als verbaal bazig ervaren. Zeker mijn broers en zussen. Op een bepaald moment dacht ik: ik wil liefdevoller zijn. Ik heb een zachtere kant ontwikkeld en wat meer compassie voor mezelf. Daar word ik aardiger van”.

 

De monoloog/voorstelling IJs is op 23, 27 en 31 maart te zien in Theater de Winsinghhof in Roden. Een extra voorstelling vindt plaats van 26 april. De regie is in handen van theatermaker Nico van der Wijk. Meer informatie op theaterroden.nl.

 

Vermoeden van huiselijk geweld? ikvermoedhuiselijkgeweld.nl